ОЦЕНКА СОВРЕМЕННОГО СОСТОЯНИЯ НАУЧНОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ПОДГОТОВКИ В КАРАТЕ В ДИСЦИПЛИНЕ КАТА

Наталья Цой*; Андрей Шунько

doi:10.62931/2959-6335_2026_2_18

Авторлар

Наталья Цой* Қазақ ұлттық спорт университетi https://orcid.org/0009-0009-0727-9271
Андрей Шунько

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.62931/2959-6335_2026_2_18

Аннотация

Қазіргі уақытта спорттық жекпе-жектердің дамуы спортшылардың дайындық деңгейіне қойылатын талаптардың артуымен және жарыс қызметінің күрделенуімен сипатталады. Каратэде нәтижелілік тек техниканы орындау сапасымен ғана емес, сонымен қатар спортшының физикалық және үйлестіру қабілеттерінің даму деңгейімен де анықталады. Бұл әсіресе ката дисциплинасында айқын көрінеді, мұнда техникалық әрекеттердің дәлдігі, ырғақтылығы және мәнерлілігі үлкен маңызға ие.

Осыған байланысты спортшыларды жан-жақты даярлауға бағытталған жаттығу үдерісін ұтымды ұйымдастырудың маңызы артып отыр. Ғылыми әдебиеттерді талдау каратэшілерді даярлау физикалық қасиеттерді, техникалық дағдыларды және үйлестіру қабілеттерін кешенді түрде дамытуды талап ететінін көрсетеді.

Зерттеудің мақсаты – каратэ (ката дисциплинасы) бойынша спортшыларды даярлауға арналған ғылыми-әдістемелік әдебиеттерді талдау, сондай-ақ жаттығу үдерісінің жеткілікті зерттелмеген аспектілерін анықтау.

Жұмыста каратэшілердің физикалық, техникалық және үйлестіру дайындығына қатысты ғылыми әдебиеттерді талдау, жинақтау және жүйелеу әдістері қолданылды.

Жүргізілген талдау көрсеткендей, зерттеулердің көпшілігі спортшылар даярлығының жекелеген қырларын ғана қарастырады, мысалы, үйлестіру қабілеттерін дамыту, жылдамдық-күш қасиеттері және техниканы жетілдіру. Сонымен қатар, ката дисциплинасында даярлық компоненттерінің кешенді өзара әрекеттесу мәселелері жеткілікті деңгейде зерттелмеген. Бұдан бөлек, ғылыми әдебиеттерде спортшылардың нәтижелілігіне әсер ететін жетекші факторларға қатысты әртүрлі көзқарастар кездеседі.

Алынған деректер ката дисциплинасына маманданған спортшыларды даярлаудың тиімді әдістемелерін әзірлеуге бағытталған қосымша зерттеулердің қажеттілігін көрсетеді.

Биография автора

Наталья Цой*, Қазақ ұлттық спорт университетi

Цой Наталья – 4 курс студенті, Қазақ ұлттық спорт университеті, Астана қ., Қазақстан.

e-mail: tsoyyynatasha15@gmail.com

ORCID iD: 0009-0009-0727-9271

Библиографические ссылки

Хаупшев М.Х., Кануков З.Н. Развитие координационных способностей спортсменов, занимающихся карате, на основе ритмо-темповой организации тренировочного процесса // Теория и практика физической культуры. – 2020. – № 6. – С. 58–60.

Нагоева Е.Н. Развитие координационных способностей у юных спортсменов, занимающихся карате // Ученые записки университета им. П.Ф. Лесгафта. – 2019. – № 10 (176). – С. 198–202.

Спиридонов Н.И. Средства специальной физической подготовки в карате-до // Физическая культура: воспитание, образование, тренировка. – 2018. – № 3. – С. 41–44.

Попов Г.И., Бузина Е.О. Статистическая оценка спортивного мастерства каратистов и эффективности методики совершенствования индивидуального исполнительского мастерства в дисциплине «ката» // Теория и практика физической культуры. – 2021. – № 9. – С. 72–75.

Пономарев А.В., Губа В.П. Моделирование тренировочных нагрузок в карате в условиях предсоревновательной подготовки // Ученые записки университета им. П.Ф. Лесгафта. – 2017. – № 12 (154). – С. 160–165.

Кузнецов В.В., Орлов А.А. Некоторые аспекты развития физических качеств в программе подготовки юных каратистов // Вестник спортивной науки. – 2019. – № 5. – С. 33–37.

Иванова Т.С., Петров А.В. Развитие скоростно-силовых способностей юных спортсменов в дисциплине ката на основе индивидуализации тренировочного процесса // Физическая культура и спорт: актуальные вопросы теории и практики. – 2020. – № 2. – С. 89–94.

Chaabène H., Hachana Y., Franchini E., Mkaouer B., Chamari K. Physical and Physiological Profile of Elite Karate Athletes // Sports Medicine. – 2012. – Vol. 42(10). – P. 829–843.