ФУТБОЛМЕН АЙНАЛЫСУШЫЛАРДЫҢ ОЙЫН ДАҒДЫЛАРЫН АРТТЫРУДАҒЫ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДАЙЫНДЫҚ ПАРАДИГМАСЫ (ОРТА СЫНЫП ЖАС КЕЗЕҢДЕРІ МЫСАЛЫНДА)

Авторлар

##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:

https://doi.org/10.62931/2959-6335_2026_2_38

Ключевые слова:

: білім алушылар, психологиялық дайындық, футбол дағдылары, ішкі түрткі, сенімділік, буырқанды сезімдік реттеу, визуализация әдістері.

Аннотация

Мақалада білім беру мекемелеріндегі білім алушылардың футбол дағдыларын дамыту үшін психологиялық дайындықтың ережелер жиынтығы, ойлау шаблоны мен мінез-құлық моделі берілген. Жалпы, дене шынықтыру сабақтарында дене жаттығулары практикалық тұрғыда жиі назарда болғанымен, ішкі түрткі, сенімділік және эмоционалдық реттеу сияқты психологиялық факторлар шеберліктің жан-жақты дамуын қамтамасыз етуге үлесін қосады. Аталмыш еңбекте әртүрлі психологиялық жаттығулар әдістері, олардың футболды үйренуге әсері, әсіресе, танымал спорт түрлерінде жиі кездесетін психологиялық қысымды жағдайлар жайлы мәселе көтерілген. Сауалнамалар, сұхбаттар және бақылау зерттеулерін қамтитын аралас әдістер әдісі арқылы зерттеу білім алушылардың техникалық дағдыларына, топтық жұмысына және ойын өнімділігіне психологиялық әсер етудің тиімділігін бағалайды.

Сауалнама нәтижелері білім алушылардың психологиялық дайындығы қысым жағдайында орындау, зейінді сақтау және ойын кезінде төзімділік таныту қабілеттерінің айтарлықтай артқанын көрсетті. Зерттеу жеке және эмоционалдық дамудың маңызды кезеңінде тұрған білім алушылардың ерекше қажеттіліктерін қанағаттандыратын бейімделген психологиялық стратегияларының маңыздылығын ашты. Бұл стратегиялар визуализация әдістерін, мақсат қою жаттығуларын және стрессті басқару тәжірибесін қамтып, футбол дағдыларын жақсартты және жалпы спорттық өнімділікті арттырды.

Сауалнамаға қатысушылардың нәтижелері бойынша психологиялық дайындықты білім беру мекемелерінің білім беру бағдарламаларына енгізуі маңызды екендігі анықталды, арнайы білімнің өсуіне ықпал етті. Бапкерлерге, тәрбиешілерге және спорт психологтарына футбол жаттығуларындағы тиімді психологиялық дайындық әдістерін енгізу бойынша практикалық ұсыныстар берілді, нәтижесінде жан-жақты және табысты спортшы болып өсуіне әкелді.

Биографии авторов

Жомарт Ижанов, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті

Ижанов Жомарт Түсіпбекұлы – 8D01404 «Дене шынықтыру және спорт» мамандығының докторанты, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан.

e-mail: zhomart_izhanov@mail.ru

ORCID iD: 0009-0005-3872-9862

 

Ерлан Сейсенбеков*, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті

Сейсенбеков Ерлан Кенжебайұлы – педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор, ҚР ПҒА академигі, Сауықтыру-спорт кафедрасы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан.

e-mail: Yerlan_fks@mail.ru

ORCID iD: 0000-0002-3491-1799

Амантай Қараков, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті

Қараков Амантай Қарақұлы – педагогика ғылымдарының докторы, доцент, Дене мәдениеті және спорт теориясы мен әдістемесі кафедрасы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан.

e-mail: amantai.karakov@mail.ru

ORCID iD: 0009-0007-2364-9901

Ерғали Мухиддинов, Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті

Мухиддинов Ерғали – педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор, Дене шынықтыру және спорт кафедрасы, Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан.

e-mail: erzhyk@bk.ru

ORCID iD: 0000-0001-9059-9720

Кендібай Әбішев, Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті

Әбішев Кендібай Саметұлы – педагогика ғылымдарының кандидаты, асс. профессор м.а., ҚР ПҒА корреспондент-мүшесі, Сауықтыру-спорт кафедрасы, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы қ., Қазақстан.

e-mail: kendeken@mail.ru

ORCID iD: 0009-0006-2662-5350

 

Библиографические ссылки

Абдуллаева Г.К. Комплексный контроль и учет процесса подготовки учащихся общеобразовательной школы, занимающихся футболом. // Сборник научных статей студентов и молодых ученых, Алматы: КазАСТ, – 2017. – С. 19-23.

Prontenko K., Вublei T., Marushchak M., Bondar T.A. Computer program for evaluation of children’s fitness at football classes // Інформаційні технології і засоби навчання, – 2020. – Том 77, – №3. doi: 10.33407/itlt.v77i3.3277

Evangelio C., Sierra-Díaz J., González-Víllora S., Fernández-Río J. The Sport Education Model in Elementary and Secondary Education: A Systematic Review // O Modelo de Sport Education na Educação Primária e Secundária: Revisión Sistemática. Movimento, – 2018. – 24(3), – С. 931-946.

Оплетин А.А., Паначев В.Д., Филатов А.В. Футбол в процессе формирования компетенции саморазвития личности студента // Педагогико-психологические, медико-биологические проблемы физической культуры и спорта, – 2015. – №3(36), ISSN 2070 4798. DOI 10.14526/01_1111_37.

Саракаева С.А., Сокаев Х.М. Основные направления повышения у подростков устойчивой мотивации к здоровому образу жизни // Северо-Осетинский государственный университет имени К.Л. Хетагурова. Балтийский гуманитарный журнал, – 2018. – №7(2), – С. 44-46.

Храмов В.В., Костюченко В.Ф., Чистяков В.А., Врублевский Е.П. Организационные и психолого-педагогические аспекты внедрения компьютерных средств обучения в методику преподавания физической культуры // Ученые записки, – 2014. – №(112), – С. 60-68.

Арджа М. А.М. Психолого-педагогическое сопровождение юных спортсменов командных видов спорта (на примере футбола и хоккея) // – 2016. – [Диссертация, Национальный государственный университет физической культуры, спорта и здоровья имени П.Ф. Лесгафта, Санкт-Петербург].

Уляева Л.Г., Мельник Е.В. Психолого-педагогическое сопровождение спортивной деятельности в контексте самореализации личности: Монография. // Москва: Изд. Мархотин П.Ю. – 2014.

Ábel K.E., Komáromi L., Szabo A. Reasons for exercise and training-induced affective changes in co-active and interactive sports. // Cognition, Brain, Behavior. An Interdisciplinary Journal. – 2024. – 28(1). – P. 39-51. DOI: 10.24193/cbb.2024.28.03

Milenković D., Radonjić J., Nikić N., Zubić I. The Influence of Physical Education Over A Semester on the Psycho-Physical Development in Elementary School Students. // Physical Education Theory and Methodology. – 2024. – 24(1). – P. 87-94. DOI: 10.17309/tmfv.2024.1.11

Rivrais C., Nicaise V., Ottogalli-Mazzacavallo C. Reasons for commitment: Obstacles and levers to the practice of soccer. Exploratory study of young high-level footballers. // Movement and Sports Sciences - Science et Motricite. – 2024. – 124. – P. 13-23. DOI: 10.1051/sm/2023023

Загрузки

Опубликован

2026-06-30

Как цитировать

Ижанов, Ж., Сейсенбеков*, Е., Қараков, А., Мухиддинов, Е., & Әбішев, К. (2026). ФУТБОЛМЕН АЙНАЛЫСУШЫЛАРДЫҢ ОЙЫН ДАҒДЫЛАРЫН АРТТЫРУДАҒЫ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ДАЙЫНДЫҚ ПАРАДИГМАСЫ (ОРТА СЫНЫП ЖАС КЕЗЕҢДЕРІ МЫСАЛЫНДА). Спорт ғылымындағы зерттеулер, 7(2). https://doi.org/10.62931/2959-6335_2026_2_38

Выпуск

Бөлім

Дене шынықтыру және спорт